ثيقة شرعيّة: JCC Unnumbered

ثيقة شرعيّة JCC Unnumbered

بيانات التعريف

علامة الرف
JCC Unnumbered
تاريخ الوثيقة
اللغة الأساسية
Judaeo-Arabic
اللغة الثانوية
Arabic

What's in the PGP

  • 2 Transcriptions

الوصف

Three consecutive entries on the same fragment, related to a property sold by the Jewish community of Cairo in the early 15th century. The fragment was in the possession of the Mosseri family, and a copy of it was brought to Jacob Mann, who published the two Judeo-Arabic entries from it in his book Texts and Studies (vol. I, pp. 432-3). The fragment was probably included later in the newly established Jewish Community of Cairo's archive, which was catalogued by Yisrael Ben-Ze'ev in the 1930's. It was probably Ben-Ze'ev who made a photocopy of it, which came with his private archive to the Central Archive for the History of the Jewish People, today a part of the National Library of Israel, where it can be found under the shelfmark CAHJP ET-Ca. 25. The current whereabouts of the original document are not known. The first entry is torn at the top, where at least ten lines of flowery Hebrew mention the authority of "the great nagid David", son of Yehoshua. The text then switches to Judeo-Arabic to describe how the community was in need of money to pay some debts, and so the community heads signed below sold a third of an endowed property known by Elia, to the physician David b. Ya'aqūb, for 7000 dirhem. This was enough to pay the debts as well as buy an alternative ruined property behind the synagogue. The boundaries of the sold plot are described – from the south the road which leads to the ḥammām and the suwayqa, and the darb qaḍīb; from the north a house known by Ibn Irāqī; from the east the road (darb) in which it is located, and three of its gates; from the west it opens to the alley (zuqāq) Ibn Ghādī and its fourth, secret gate. No date preserved. Seven persons signed. To this Judeo-Arabic deed there is a confirmation, added on its right-hand margins, which Mann only saw as "illegible scribble". Thanks to the Arabic text (see below), it is clear that this is a confirmation written by none other than the nagid David, under whose authority the deed was written. The second entry is again in Judeo-Arabic, is written perpendicular to the main text. It is dated to the 15th of Shevat 1720 Sel. (31.1.1409 CE). The signed persons attest that they had received back from the said David the items pawned with him (probably until the completion of the transaction). This entry was therefore written a few days after the first text, which is dated (according to the third, Arabic translation) to the first ten days of that month (and see Ashtor, History of the Jews in Egypt and Syria, vol. II, pp. 27-8). Eight persons are signed – six of the seven who sigen the first transaction, and two new ones. The third entry, in the lower half of the page, is in Arabic script, and declares itself to be a translation of the Hebrew (ʿIbrānī) text on top (line 2). In the third line the date of the first entry is cited as the first ten days of Shevat 1720 Sel., which helps us dating the original, first entry. Then the text describes the events mentioned in the first entry: the debt, the sale of the the third of the endowed property known by the shaykh Elia (here called Elia al-mutatabib b. shemu'el) to the physician David b. Ya'aqūb (b. Muhaddab), the payment of the debt, and the purchase of a property behind the synagogue (lines 6-7). The boundaries of the property are described in lines 10-14, and the Arabic text adds that the name of the alley in the eastern side, from which one enters the property, is darb Rāʾiḍ, which is of importance since the location of this street is not known today. Then the names of the community elders who authorized this are mentioned, following the order of the signatures of the original text, but transforming the Hebrew names into their Arabic equivalents (i.e. Yeshūʿah=Faraj, Peraḥya=Surūr). Those signed also attest that they recognize the hand writing of "their head, David" on the margins of the original deed (line 17). This document is dated to 4th of Shaʿabān 825 AH (24.7.1422 CE).

Related Places

Location
Cairo

Additional metadata

Collection
Jewish Community of Cairo
تاريخ الإدخال
In PGP since 2025
صورة
النصوص المفرّغة
الترجمة

JCC Unnumbered recto

°
recto
Alan Elbaum, Yusuf Umrethwala and Moshe Yagur's digital edition (2025).

Arabic text, lower half of the fragment

  1. الحمد الله رب العالمين والصلوة على ساير الانبيا والمرسلين

  2. يشهد من يضع خطه اخره بمعرفة الخط العبراني المكتتب باعاليه المعرفة الشرعية النافية للجهالة وان تعريب ذلك مما صورته لما كان بتاريخ العشر الاول

  3. من شهر شباط سنة الف وسبعماىة وعشرين للاسكندر لايامنا التي تعودنا فيها ان نكتب فيه تاريخ الملك المذكور في القاهرة المحروسة وحاكمنا المتولي [. . . ثم

  4. الفاظ يونانية وعبرانية ذُكر انها مدح  في ريسهم داود لا تعلق لها بشي من امر المبايعة الاتي ذكرها ثم قال بعد ذلك فيقول من يضع خطه اخيرا لما حصل لجما[عة

  5. اليهود الربانيون مغرم كثيرا فلم يجدوا من اين يوفوا فوقفوا الجماعة كبارهم وريسهم والواضعين خطوطهم واجتهدوا واقترضوا على ذمتهم وكان في الوقف

  6.  ثلث ملك معروف بملك الشيخ آليا المتطبب بن شمويل ولم يحصل منه قط رايع فباعوه للحكيم للشيخ داود بن يعقوب بن مهذب بسبعة الاف درهم وقبضوا

  7. منه الثمن ووزنوه في للمغرم الذي حصل على الجماعة من جهة الجوالي ومن جهة تبطيل السبت بعد ذلك ووجدوا موضع خرابة في ظهر الكنيسة بتاعهم فاشتروها

  8. عوض عن ثلث الملك المذكور الذي اباعوه وصار هذا الثلث الملك المذكور لداود المذكور في ملكه وتصرفه اذ اباعوه له بيعا بتاتا ثابتا نافذةوكان 

  9. من فوق الى اسفل يتصرف فيه تصرف الملاك في املاكهم وذوي الحقوق في حقوقهم اذ صار له بحكم البيع الشرعي لا شرط يعلله ولا عايق

  10. يبطله وحـــــــــــــــــــــدود هذا الملك المذكور الحــــــــــد الاول وهو القبلي ينتهي الى الطريق المسلوك منها الى الحمام والسويقة الذي هناك

  11. بدرب قضيب والحــــــــــد الثاني وهو البحري ينتهي الى دار تعرف بوراثها برواشن تعرف بابن شراقي والحــــــــــد الثالث وهو

  12. الشرقي ينتهي الى الدرب الذي هي فيه ويعرف بدرب الرايض وفيه يشرع تلاثة ابواب من ابوابها ويطلع روشنها النقي

  13. الرقيسيات وعند الجدار الذي حده هذا الحدجملة رواشن  واخشاب السيباط الذي هناك والحــــــــــد الرابع وهو الغربي

  14. ينتهي الى الزقاق المعروف بابن غادي وفي هذا الحد يشرع الباب الرابع المعروف بباب السر يتوصل منه الى سطح الدار المذكورة يحد [ذلك

  15. كله وحقوقه وما يعرف به وباب السر وهذا ثبت عندهم ومكتوب بعد ذلك اسما الجماعة الذي يشهدوا فيه وهم صدقة بن ابرهيم الكاهن ابرهيم بن

  16. سرور فرج الله بن سليمان الحكيم الكاهن عبد الله بن يعقوب الكاهن اصحاق بن يوسف اللاوي سموال بن سعيد الكاهن عبد الله بن ابرهيم الص؟؟

  17. وتعربت السطرين اليه على الهامش وافقت الجماعة على الذي فعلوه الله يكون في عونهم داود صحيح وانه خط ريسهم داود ويعلمون الواضعين خطوطهم

  18. ذلك ويشهد فيه مسولين وكتب بسوال من جاز سواله شرعا باذن حكمي بتاريخ اليوم الرابع من شعبان المكرم سنة خمس وعشرين ثماني ماية ؟؟ ؟؟؟ ؟؟ 

 

Witness statement 1:

  1. اشهد بصحة التعريب المذكور اعلاه

  2. وبصدور التبايع بين الرىيس داوود

  3. بن موسى بن مرزوق وداوود بن يعقوب

  4. بن مهذب المتطبب المعروف بابيه(؟)

  5. بتاريخ المذكور اعلاه وكتب فرج الله

  6. بن سلمان المـ . . . . 

Witness statement 2:

  1. اشهد بصحة التعريب المذكور اعلاه

  2. وبصدور التبايع بين الرىيس داوود

  3. ابن موسى بن مرزوق وداوود بن

  4. يعقوب بن مهذب المعروف بحانانية(؟)

  5. وعلى الريس داوود . . . . . الـ . . المذكور

  6. الـ . . . . 

 

Witness statement 3:

 

  1. اشهد بصحة التعريب

  2. المذكور اعلاه وبصدوره

  3. بالتبايع بين الرىيس داوود

  4. بن موسى بن مرزوق وداوود

  5. بن يعقوب بن مهذب

Judeo-Arabic text, top half of the fragment

  1. [למא כאן בתאריך אלעשר אלאול מן חדש שבט שנת אלפא ושבע מאה ועשרין שנין לשטרות למניינא דרגילנא

  2. לממני ביה הכא בעיר אלקאהרה הסמוכה לפסטאט מצרים דעל נהר נילוס מותבה רשותיה דאדוננו נגידנו]

  3. ] . . . . ננו . . ש שב [. . . .]עוז . . . . רינו . . . זהב על ל . . . ש . . . . [

  4. . . . הד . . . . . . . . .  . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ג . . . . . . [

  5. ].. דוד ה...בל לבושו אזר ......ר הח . מ .... ל<א>יש המזמות אשר צלל במי[

  6. ]תיו והעלה כל אבן יקרה מתהומותיו ומוציא לאור תעלומותיו בחכמתו נמצאו כמק...[

  7. ]מעין אשר מימיו מן המקדש המה יוצאים איש אשר רוח אלהים בו ודעת ותבונה בקרבו איש אשר .[

  8. [.] אביר הרועים מפרק הרים ומשבר סלעים גבורי התורה לפניו ואם גבהו ומשלו המה...ל . . [

  9. ותשב באיתן קשתו ויפוזו זרועי ידיו בר[וח] חכמתו ודעתו והנה תסובינה אלומותיהם ותשתחו[ין לאלומתו

  10. [.] אדוננו מאור עינינו דוד הנגיד הגדול המעוז המגדול הרב המובהק הפטיש החזק דגל ה[רבנים

  11. וראש לכל החכמים נגיד הנגידים וגדול ליהודים מרדכי הזמן צנצנת המן הרועה הנאמן נגיד [עם לא

  12.  אלמן עוז השררה מקל התפארה ראש ישיבתה שלתורה הטהורה יהי שמו לעד כירח יכון עול[ם יקיים

  13.  על יקר מעלתו ואוהביו כצאת השמש בגבורתו יאריך ימיו בטוב ושנותיו בנעימים יקיים עליו קרא

  14. דכתיב כי אורך ימים ושנות חיים ושלום יוסיפו לך א̇נ̇ס̇ פיקול מן יצ̇ע כטה אכירא̈ אן למא חצל לאל

  15. צבור מגרם כתיר פלם יג̇דו מן אין יופו פוקפו אלג̇מאעה בר̇ יה̇י אלואצ̇עין כטוטהם ואג̇תהדוא

  16. ואקתרצ̇ו עלי דמתהם וכאן פי אלהקדש ת̇לת̇ מלךּ מערוף במלךּ הדרת ר̇ אליה ז̈ל ולם יחצל

  17. מנה קט ראיע פאבאעוה לאלחכים אלש̇ ר̇ דוד ס̈ט //בר כ̇מ̇ו̇ יעקב הרופא הנכבד השר המכובד עטרת השרים תפארת הרופאים ז̈ל// בסבע אלאף דרהם וקבצ̇ו מנה אלתמן ווזנוה

  18. פי אלמגרם אלדי חצל עלי אל צבור מן ג̇הת אלג̇ואלי ומן ג̇הת תבטיל אלסבת תם בעד דלך וג̇דו

  19. כראבה פי צ̇הר בית הכנסת פאשתרוהא עוץ̇ ען תלת אלמלך אלמדכור אלדי אבאעוה

  20. וצאר הדא אלתלת אלמלך אלמדכור לר̇ דוד אלמדכור פי מלכה ותצרפה אד אבאעוה לה ביע

  21. בתאת זבינין שרירין וחליטין מתהום ארעא ועד רום רקיעא יתצרף פיה תצרף אלמלאך פי

  22. אמלאכהם ודו אלחקוק פי חקוקהם אד צאר לה בחכם אלביע אלשרעי אלדי לא שרט יעלה

  23. ולא עאיק יבטלה וחדוד הדא אלמלך אלמדכור אלחד אלאוול הו אלקבלי ינתהי אלי אלטריק אלמסלוך מנה

  24. אלי אלחמאם ואלסויקה אלדי הנאך ודרב קצ̇יב ואלחד אלתאני והו אלבחרי ינתהי אלי אלדאר תערף   

  25. בורתתהא ברושאן וערפת באבן שראקי ואלחד אלתאלת והו אלשרקי ינתהי אלי אלדרב אלדי הי פיה

  26. ופיה ישרע תלת אבואב מן אבואבהא ויטלע רושנהא אלנקי ואלרקצייאת וענד אלג̇דאר אלדי חדי

  27. הדה אלחד ג̇מלת רושאן ואכשאב אלציבאת אלדי הנאך ואלחד אלראבע והו אלגרבי ינתהי אל[י

  28. אלזקאק אלמערוף באבן גאדי ופי הדה אלחד ישרע אלבאב אלראבע אלמערוף בבאב אלסר יתוצל

  29. מנה אלי אלסטח עלי אלדאר אלמדכורה  יחד דלך כלה וחקוקה במא יערף בה סר והכל אמת וקיים

  30. צדקה הכהן בר אברהם הכהן ז"ל אברהם בר פרחיה נ̇ע̇ ישועה בר שלמה הכהן נ̇ע̇ עבדיה הכהן בר יעקב הכהן ס̇ט̇

  31. יצחק הלוי בר יוסף הלוי נ̇ע̇ שמואל בר סעדיה הכהן נ'ע' עובדיה בר אברהם צ'

Judeo-Arabic text, right-hand margins

  1. למא כאן בתאריך כאמס עשר מן חדש שבט שנת אלפא ושבע מאה ועשרין שנין לשטרות למניינא

  2. דרגילנא לממני ביה הכא בעיר אלקאהרה הסמוכה לפסטאט מצרים דעל נהר נילוס מותבה חט̇רת זקני

  3. היושר אלי בית אלחכים אלש̇ דוד והם אלחכים ר̇ צדקה הכהן בר אברהם הכהן ז̇ל̇ אלחכים ר̇ משה הכהן בר ירושלים הכהן  ז̇ל̇

  4. ר̇ עובדיה בר אברהם ז̈ל עובדיה בר יעקוב הכהן ס̇ט̇ אברהם בר פרחיה נ̇ע̇ ישועה בר שלמה הכהן נ̇ע̇ [ואשהדו

  5. אנהם קבצ̇ו ותסלמו מן אל[חכי]ם אלש̇ דוד תלאתין גוז רמאמין פטה ותלת סתור חריר רהן ענדו עלי ת̇

  6. [....] יצחק הלוי בר יוס[ף ה]לוי נ̇ע̇ אלעזר בר דוד נ̇ב̇ת̇ו̇י̇א̇

Jewish Community of Cairo, JCC Unnumbered. Available online through the Princeton Geniza Project at https://geniza.princeton.edu/documents/40666/ (accessed March 17, 2026).